Polska 2050 przedstawia kompleksowy plan naprawy Trybunału Konstytucyjnego. Do ruchu dołącza mecenas Jacek Trela.

Polska 2050 przedstawia kompleksowy plan naprawy Trybunału Konstytucyjnego. Do ruchu dołącza mecenas Jacek Trela.

Warszawa, 14.07.2021 r.

INFORMACJA PRASOWA 

Zasadnicza reforma albo likwidacja i przekazanie kompetencji sądom powszechnym, administracyjnym i wojskowym. - to postulaty kompleksowej reformy Trybunału Konstytucyjnego proponowane przez Polskę 2050 podczas środowej konferencji prasowej przed Trybunałem Konstytucyjnym w Warszawie. 

"Zabawy z prawem naszego rządu i z Polską w Unii Europejskiej będą nas wszystkich dużo kosztowały. To koszt przyszłości naszej i naszych dzieci. To również ogromne pieniądze. Jeśli rząd nadal będzie brnął w swoje prawne paranoje, będziemy płacili olbrzymie kary za nieprzestrzeganie unijnego prawa.” - mówił lider Polski 2050 Szymon Hołownia, nawiązując do wniosku o rozstrzygnięciu wyższości Konstytucji nad prawem unijnym, który do Trybunału Konstytucyjnego złożył premier Mateusz Morawiecki. 

Jutro pięcioosobowy skład Trybunału Konstytucyjnego pod przewodnictwem Julii Przyłębskiej ma zdecydować, czy i kiedy Polska będzie musiała przestrzegać unijnego prawa. Jeśli Trybunał uzna, że prawo unijne jest podrzędne wobec polskiej konstytucji, może to oznaczać pierwszy krok na drodze do wyjścia Polski z unijnego porządku prawnego. Trybunał Konstytucyjny doszedł do wniosku, że teraz pokaże Unii Europejskiej kły i pazury, a Unia Europejska wystraszy się i Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE), przerażony tą demonstracją sędziego Piotrowicza i przewodniczącej Przyłębskiej, na pewno ugnie się przed ich wolą. Tak nie będzie.” - skomentował lider Polski 2050. 

W ramach cyklu programowego #WiemyJak eksperci z Instytutu Strategie 2050 przygotowali dwa alternatywne plany reformy Trybunału Konstytucyjnego. Oba wymagają zmiany Konstytucji, która mogłaby nastąpić po uprzednim przeprowadzeniu referendum w trybie art. 125 Konstytucji RP. Na konferencji prasowej te postulaty przedstawili członkowie zespołu ustrojowego Instytutu Strategie 2050, dr Marcin Radwan–Röhrenshef i dr hab.  Dawid Sześciło.

Dr hab. Dawid Sześciło zaprezentował rozwiązanie zakładające likwidację Trybunału Konstytucyjnego i wzmocnienie sądowej (rozproszonej) kontroli konstytucyjności. Likwidacja TK i dalsze usamodzielnienie sądów powszechnych, administracyjnych i wojskowych w zakresie kontroli konstytucyjności prawa stanowi rozwinięcie tego, co dzieje się od kilku lat, czyli sytuacji, w której „zwykli sędziowie” coraz częściej sięgają do konstytucji w zwykłych ludzkich sprawach. Ten wariant opiera się na następujących  założeniach:

  • Trybunał Konstytucyjny ulega likwidacji. Każdy sąd może stwierdzić niekonstytucyjność przepisu na kanwie rozstrzyganej przez niego sprawy. Ma obowiązek wysłać informację na ten temat do Sejmu oraz Rzecznika Praw Obywatelskiej.
  • Sejmowa Komisja Ustawodawcza ma obowiązek ustosunkowywać się do notyfikacji sądów i przygotowywać projekty zmian w niekonstytucyjnych ustawach.
  • Kompetencję do wnoszenia inicjatywy ustawodawczej w celu wykonywania wyroków sądów o niekonstytucyjności prawa przyznaje się też Rzecznikowi Praw Obywatelskich.
  • Aby uniknąć uchwalania niekonstytucyjnego prawa, tworzy się Radę Konstytucyjną z uprawnieniami do opiniowania konstytucyjności projektów ustaw. 

“Musimy zacząć myśleć o instytucjach państwowych w inny sposób. Instytucja Państwowo wyposażona w tak silne kompetencje i jednocześnie pozbawiona kontroli powinna odejść do przeszłości.”  - argumentował Dawid Sześciło

Dr Marcin Radwan–Röhrenshef przedstawił rozwiązanie, które zakłada realizację następujących kroków:

  • Obecny skład Trybunału Konstytucyjnego, w składzie którego zasiadają „sędziowie dublerzy” a także osoby niespełniające wymogów dla sędziów, jak Krystyna Pawłowicz i Stanisław Piotrowicz zostaje odwołany.
  • Zmienia się sposób wyboru sędziów TK: 1/3 wybiera Sejm za zgodą Senatu (opcjonalnie – większością kwalifikowaną), 1/3 Krajowa Rada Sądownictwa w porozumieniu z prezydiami prawniczych samorządów zawodowych; zaś kolejną 1/3 konwent marszałków województw. W odstępach czasowych, średnio co 1,5 roku a nie grupami jak obecnie. Według Marcina Radwana  “To uniemożliwiłoby zdominowanie TK przez jakąkolwiek partię polityczną”
  • Sędziowie TK są wyłaniani w równych odstępach czasowych, średnio co 1,5 roku, a nie grupami, jak obecnie. 
  • Zmienia się zakres kompetencji TK. Trybunał zajmować się będzie przede wszystkim sprawami obywateli, tj. wynikającymi ze skarg konstytucyjnych i pytań prawnych sądów a mniej „sprawami polityków”. Należy ograniczyć liczbę podmiotów, które są uprawnione do składania do niego wniosków abstrakcyjnych. Znacząco spadnie ryzyko upolitycznienia TK i przejęcia go przez jedną opcję, jak ma to miejsce dziś. “Ograniczyłoby to możliwość składania wniosków, które nie wynikają z realnie toczących się spraw, ale z  politycznego zapotrzebowania, jak w przypadku z którym mamy aktualnie do czynienia (wniosek M. Morawieckiego) .” - powiedział Marcin Radwan 

“Trybunał Konstytucyjny jest dziś symbolem degrengolady państwa. Działając na polityczne zamówienie przestał spełniać swoją konstytucyjną rolę”, argumentowała Paulina Hennig-Kloska.Odbudowa demokratycznego państwa prawa będzie po wygranych wyborach naszym podstawowym obowiązkiem”, powiedziała posłanka Polski 2050. 

Podczas konferencji Szymon Hołownia przedstawił nowego przedstawiciela struktur politycznych Polski 2050 -  mecenasa Jacka Trelę, jednego z najbardziej uznanych, szanowanych i doświadczonych polskich adwokatów, wieloletniego prezesa Naczelnej Rady Adwokackiej.

Mecenas Jacek Trela zapytany dlaczego dołącza do Polski 2050 odpowiedział: “Program prezentowany przez ruch jest propolski, dostosowany do potrzeb młodego i starszego pokolenia.  Stworzony dla takiej Polski jaką chcieliśmy mieć w 2003 roku decydując w referendum o wstąpieniu do Unii Europejskiej. Chcemy wspólnie budować Polskę dla ludzi”.

Pełna analiza i  szczegółowe rekomendacje Instytutu Strategie 2050: https://strategie2050.pl/raport-system-kontroli-konstytucyjnosci-prawa-w-polsce-jak-wyjsc-z-zapasci/
Analiza zostanie rozesłana do kilkudziesięciu organizacji pozarządowych, think-tanków, wydziałów prawa, samorządów zawodowych i partii politycznych celem konsultacji. Każdy może wziąć udział w konsultacjach wysyłając e-mail na adres: konsultacje@strategie2050.pl, ustosunkować się do tez zawartych w analizie lub zaproponować swoje kontrpropozycje. Raport z konsultacji zostanie zaprezentowany po wakacjach podczas debaty w Sejmie.

Zapis wideo konferencji prasowej: https://fb.watch/v/1aGSrsu-h/

Biogramy:

Jacek Trela -  czynny adwokat od 1986 (ORA w Warszawie). W latach 1982–1983 działał w ramach Prymasowskiego Komitetu Pomocy Osobom Pozbawionym Wolności i ich Rodzinom. Pełnił funkcję: arbitra Okręgowej Komisji Arbitrażowej w Warszawie, członka Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie (1992–1995), przewodniczącego Komisji ds. Etyki ORA w Warszawie (1998–2001), dziekana ORA w Warszawie (2001 i 2004) oraz prezesa Sądu Polubownego ORA w Warszawie (2004–2007). W latach 2016-2021 Prezes Naczelnej Rady Adwokackiej . W 2017 został członkiem Społecznej Komisji Kodyfikacyjnej.Krajowa Rada Sądownictwa przyznała mu medal „Zasłużony dla Wymiaru Sprawiedliwości – Bene Merentibus Iustitiae” (2017). Od 2010 roku reprezentował Naczelną Radę Adwokacką w pracach legislacyjnych w Parlamencie. 

Marcin Radwan–Röhrenshef – adwokat, od lat rekomendowany jest w licznych rankingach i publikacjach, m.in. Chambers Europe, Legal500 czy dziennika „Rzeczpospolita” jako ekspert w dziedzinie rozwiązywania sporów i prawnik procesowy. Doktor nauk prawnych, absolwent Międzynarodowego Wydziału Prawa Porównawczego w Strasburgu, sędzia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Adwokatury. Zasiada jako arbiter w postępowaniach toczących się przed Sądem Arbitrażowym przy Krajowej Izbie Gospodarczej i ad hoc 

Dawid Sześciło - prawnik zajmujący się administracją publiczną na wszystkich jej poziomach, kieruje Zakładem Nauki Administracji na Wydziale Prawa i Administracji UW, pracuje dla organizacji pozarządowych i instytucji międzynarodowych, wykładał gościnnie i był stypendystą uczelni w Stanach Zjednoczonych, Austrii, Szwecji, Wielkiej Brytanii i Portugalii. Członek Kolegium Ekspertów Instytutu Strategii 2050